طرح اختلاط بتن چیست؟

طرح اختلاط بتن

به زبان ساده طرح اختلاط بتن یعنی به دست آوردن نسبت های مناسب مواد تشکیل دهنده آن برای مصارف مختلف به گونه ای که از نظر اقتصادی هم مقرون به صرفه باشد.

با توجه به اینکه بتن در حال ساخت، مناسب برای چه قسمتی از ساختمان است برای بتن  طرح اختلاط های متفاوتی وجود دارد. به عنوان مثال می توان گفت طرح اختلاط بتنی که برای سقف ریخته می شود و باید مقاومت فشاری مناسبی برای تحمل بارهای سقف داشته باشد با طرح اختلاط بتن کف سازی و اجرای اسکلت بتنی متفاوت خواهد بود.

روش های طرح اختلاط بتن

برای اختلاط بتن روش های روش ۲۱۱ – ACI آمریکا، BS انگلیسی، آلمانی و روش مخلوط ملی ایران مورد استفاده قرار می گیرند.  از روش ملی ایران برای اختلاط بتن های سبک، بتن‌های حجیم و بتن‌های سنگین با ایجاد تغییراتی استفاده شده و به شکل مستقیم نمی توان این روش را به کار برد.

مواد تشکیل دهنده بتن

مواد تشکیل دهنده بتن عبارتند از سیمان، سنگدانه ها (شن و ماسه)، آب، مواد افزودنی و هوا که به نسبت های محاسبه شده ای در بتن با هم مخلوط می شوند. در ادامه هر یک از اجزای بتن را به تنهایی تعریف می کنیم.

سیمان

سیمان یکی از اجزای مهم بتن بوده و نوع سیمان مصرفی ( مثلا سیمان پرتلند تیپ ۳) و مقدار آن با سرعت رسیدن به مقاومت فشاری مطلوب رابطه مستقیمی دارد. سیمان ۷ الی ۱۵ درصد از بتن را تشکیل می دهد و با ترکیب با آب باعث چسبندگی بین سنگدانه ها می شود.

سنگدانه ها

سنگدانه ها شامل شن و ماسه هستند و می بایست قبل از ترکیب با بتن مشخصات فنی آنها مورد آزمایش قرار بگیرد. این مشخصات فنی عبارتند از: دانه بندی، شکل دانه ها، رطوبت و جذب آب، مقاومت مکانیکی، مقاومت به سایش، مقاومت در مقابل سولفات‌ها، مقاومت به یخ‌زدگی و ذوب، جرم واحد حجم، واکنش قلیایی و ناخالصی‌ها

سنگدانه ها حدود ۶۰ الی ۸۰ درصد از بتن را تشکیل می دهند.

آب

آبی که در بتن مورد استفاده قرار می گیرد باید عاری از هرگونه آلودگی و مواد شمیایی و معدنی باشد در غیر این صورت اثر نامطلوبی روی کیفیت بتن می گذارد. به طور معمول از آب آشامیدنی برای مخلوط بتن استفاده می گردد.

مواد افزودنی

مواد افزودنی شامل روان کننده ها، مواد شیمیایی ضد رطوبت، مواد افزودنی هواساز و … می شود که به صورت درصدی از وزن سیمان مصرفی به بتن اضافه می شوند.

هوا

در بتن به طور معمول بین ۰٫۵ تا ۳ درصد و در بتن هوادار حدود ۴ الی ۸ درصد هوا وجود دارد.

ویژگی های طرح اختلاط خوب

یک طرح اختلاط مناسب سه ویژگی مهم دارد:

1. رسیدن به مقاومت فشاری مناسب: مقاومت ۹۵ درصد مکعب ریخته شده پس از ۲۸ روز عمل آوری باید بیشتر از مقاومت مشخصه‌ای باشد که بتن برای آن طراحی شده است.
2. روانی و کارایی بتن: یک بتن مناسب باید به اندازه ای روان باشد که هم از نظر مقاومتی و هم در اثر حمل و نقل دچار مشکل نشود.
3. دوام و ماندگاری: بتن باید در برابر عوامل جوی و آب و هوایی مقاومت مناسبی از خود نشان دهد.

طرح اختلاط بتن با عیار ۳۵۰ کیلو گرم بر متر مکعب

برای تهیه یک متر مکعب بتن با عیار ۳۵۰ کیلوگرم به مواد زیر با مشخصه های گفته شده نیاز داریم:

• تقریبا ۱.۸ الی ۱.۹ تن شن و ماسه (۱۰۰۰ الی ۱۱۰۰کیلو شن یا همان درشت دانه و ۸۰۰ الی ۹۰۰ کیلو ماسه یا همان ریز دانه)
• حدود ۳۰۰ الی ۳۵۰ کیلو (۶ الی ۷ پاکت ۵۰ کیلویی) سیمان
• ۱۵۰ الی ۱۷۰ کیلو (۱۷۰ لیتر یا ۰.۱۷ متر مکعب) آب

هر بیل چیزی در حدود ۳ کیلو سیمان را در خود جای می دهد به عبارتی در تهیه یک متر مکعب بتن با فرض مصرف ۳۰۰ کیلو سیمان ۱۰۰ بیل سیمان لازم داریم.

۱ متر مکعب خاک با ۷ عدد فرغون متعارف و سر ریز قابل جابجایی است بنابراین با فرض مشابهت وزن مخصوص شن و ماسه با خاک در تهیه یک متر مکعب بتن نیازمند ۶ الی ۷ فرغون شن و ۳ الی ۴ فرغون ماسه و ۲ الی ۳ فرغون سیمان هستیم. همچنین یک متر مکعب بتن با ۱۴ الی ۱۵ فرغون قابل جابجایی است.

سخن پایانی

طرح اختلاط بتن دارای فرمول ها و محاسبات تخصصی است به طوری که بتن به مقاومت مطلوبی برسد و از طرفی مقرون به صرفه هم باشد. مهندسین محاسبات ما در شرکت پایانکار این کار را برای شما انجام خواهند داد. پس نگران نباشید و با ما تماس بگیرید!