طراحی نقشه معماری ساختمان

صفر تا صد طراحی نقشه معماری

برای هرچه دقیق تر و درست تر طراحی نقشه معماری باید پیش از هر چیز دیگری از نیازهای سازه مورد نظر اطلاع پیدا کنید و آن ها را در طراحی نقشه معماری فراموش نکنید. قطعا طراحی نقشه هر بنایی با توجه به نیازها و شرایط آن بنا نسبت به طراحی نقشه سازه های دیگر متفاوت است

طراحی نقشه معماری چیست؟

اگر اطلاعاتی درباره طراحی نقشه معماری یا ساختمانی داشته باشید، حتما می دانید که اصول و تمام مراحل طراحی پلان را باید به ترتیب انجام دهید تا طراحی پلان به شیوه ای درست و دقیق انجام شود. اگر در جریان طراحی دقت نکنید، احتمال دارد طرح پلان خوبی بدست نیاید؛ اما اگر تمام اصول و مراحل را به خوبی و با دقت زیاد انجام دهید مطمئنا یک پلان فوق العاده برای بنای مورد نظر طراحی می کنید. (پلان در معماری به یک نقشه ساختمان گفته می شود که توسط یک مهندس معمار طراحی می شود)

طراحی انواع نقشه معماری به همراه مشاوره رایگان و  ارائه نمونه کار توسط شرکت فنی و مهندسی پایانکار

برای هرچه دقیق تر و درست تر طراحی نقشه معماری باید پیش از هر چیز دیگری از نیازهای سازه مورد نظر اطلاع پیدا کنید و آن ها را در طراحی نقشه معماری فراموش نکنید. قطعا طراحی نقشه هر بنایی با توجه به نیازها و شرایط آن بنا نسبت به طراحی نقشه سازه های دیگر متفاوت است.

انواع طراحی نقشه معماری

طراحی نقشه معماری دارای انواع مختلفی است که عبارتند از:

۱-طراحی نقشه موقعیت زمین

۲-طراحی نقشه طبقات

۳-طراحی نقشه مبلمان طبقات

۴-طراحی نقشه بام (شیب بندی)

نکات مهم و الزامی در طراحی نقشه معماری

در طراحی نقشه معماری نکات خیلی مهم و الزامی وجود دارد که این نکات عبارتند از:

طراحی نرده ها و دست اندازها و دیوارهای کوتاه

پله ها و جداکننده ها باید در نقشه مشخص شوند.

طراحی درب ها و پنجره ها

در طراحی نقشه ها باید اندازه و موقعیت درب و پنجره ها و تعداد آن ها به طور دقیق مشخص شود

طراحی انواع دیوارها

۱-باربر نبودن دیوارها

۲-ضخامت دیوارها

۳-ضخیم تر بودن دیوارهای بیرونی

استانداردهای لازم در طراحی نقشه معماری

در طراحی نقشه معماری مربوط به یک ساختمان، طراحی حجم و محیط ساختمان، استفاده کردن از طراحی های اولیه و شماتیک، کاربردی و سودمند خواهد بود. این نقشه ها به روش دوبعدی و سه بعدی، این امکان را به طراح می دهد که تصاویر و تجسمات ذهنی خود را عملی کند و از اجرایی بودن آن پلان تا حدودی مطمئن شود.

• طراحی سه بعدی ساختمان

برای اینکه یک طرح خوب ارائه داده شود باید موارد زیر به شیوه استاندارد و معقول در طراحی نقشه معماری رعایت شود:

۱-به ترتیب اولویت، محیط های لازم در داخل ساختمان نوشته شود.

۲-نورگیری کافی از اطراف بنا

۳-جهت های قرار گرفتن هر یک از محیط ها در داخل بنا

۴-رابطه هر کدام از قسمت های داخلی بنا با قسمت های داخلی همان بنا

۵-متراژ و مساحت هر یک از محیط های داخلی ساختمان

اصول و مراحل طراحی نقشه معماری

هر ایده از طراحی نقشه معماری برای عملی شدن و پیاده سازی به ترسیمات خیلی دقیق اجرایی نیاز دارد که در دو گام فاز یک و دو اجرا می شود. طرح های جزئیات ساختمان به سازندگان بناها این امکان را می دهد که به طرح ذهنی معمار واقعیت ببخشند و با استفاده از مواد و متریال آن را قابل استفاده و ملموس کنند. خوشبختانه با پیشرفت تکنولوژی و برنامه های زیادی که در این زمینه وجود دارد این کار با دقت و سرعت خیلی زیادی انجام می شود.

البته باید بدانید که برای طراحی نقشه معماری تمام ساختمان ها یک روش استفاده نمی شود؛ مثلا طراحی نقشه ساختمان اداری با طراحی نقشه ساختمان مسکونی متفاوت است و هر کدام اصول مختص خود را دارند.

اساسی ترین پارامترهای موثر در طراحی ساختمان مسکونی

۱-متراژ و مساحت زمین

۲-نیازها و سلیقه های کارفرما

۳-شکل سایت و دسترسی های بنا

۴-مقررات منطقه و شهرداری

۵-وضعیت و محدودیت های طراحی

۶-منزل ویلایی یا آپارتمان

• طراحی ویلا
• طراحی محوطه ویلا و باغ
• طراحی روف گاردن

مراحل طراحی نقشه معماری یک ساختمان مسکونی

در ذهن خود یک آپارتمان مسکونی را تجسم کنید که دارای چهار طبقه است و هر طبقه یک واحد می باشد. برای طراحی نقشه معماری ای آپارتمان باید به صورت زیر اقدام شود:

الف- طراحی نقشه ساختمان مسکونی

در طراحی نقشه معماری مربوط به یک ساختمان مسکونی ابتدا باید جانمایی آسانسور و پلکان در طرح مشخص شود. انتخاب کردن محل مناسب برای جانمایی آسانسور و پلکان در داخل طرح، روی کیفیت سایر قسمت های ساختمان می تواند بسیار تاثیر گذار باشد. هنگام مشخص کردن محل آسانسور و پله در طرح باید به فاکتورهای خیلی مهمی از قبیل پهنا و شکل زمین، تعداد پارکینگ، تعداد واحدهای هر طبقه، زیرزمین و… توجه کرد.

اساسی ترین بخش هایی که متاثر از انتخاب مناسب و درست محل آسانسور و پله هستند عبارتند از:

-طراحی نقشه زیرزمین و همکف

-طراحی پارکینگ و مشخص کردن جای پارک ماشین ها در طراحی پارکینگ

-طراحی لابی بنا و ورودی آن

-ظاهر ساختمان

-کیفیت محیط های داخلی طرح معماری طبقات

ب- تفکیک محیط خصوصی و عمومی در طراحی (مرحله لکه گذاری)

در این مرحله باید محیط های خصوصی، نیمه خصوصی و عمومی تقسیم بندی شوند. این نکته قابل ذکر است که در این مرحله نیز مشخص کردن آسانسور و پله قابل انجام است ولی به دلیل اهمیت زیادی که دارد به صورت جداگانه در گام اول مشخص می شود.

کار تفکیک محیط خصوصی و عمومی در نقشه ساختمان به خصوص ساختمان های مسکونی چندان پیچیده و سخت نیست ولی در نقشه های منحصر به فرد احتمال دارد که کمی زمان بر و پیچیده باشد.

اگر پله در مناسب ترین موقعیت خود یعنی در وسط نقشه قرار بگیرد، یک سمت نفشه به قسمت خصوصی (سرویس بهداشتی و اتاق خواب ها) و طرف دیگر نقشه را به قسمت نیمه خصوصی و عمومی (نشیمن، هال، آشپزخانه) تعلق می گیرد. در این مرحله احتمال دارد نیاز باشد که کمی موقعیت پله را عوض کنیم که این امر طبیعی است.

پ-تعیین محل آشپزخانه و قسمت مربوط به ورودی ساختمان

تعیین محل مناسب و کاربردی برای محیط آشپزخانه در طراحی نقشه معماری، یکی از مهمترین و اساسی ترین پارامترهایی است که می تواند تاثیرات منحصر به فردی را روی سطح کیفی ساختمان بگذارد. همه ی ما می دانیم که آشپزخانه در خانه های ایرانی قلب خانه است و طراحی مناسب آن یکی از اساسی ترین بخش های طراحی نقشه ساختمان مسکونی می باشد. مساحت آشپزخانه باید حداقل ده درصد زیربنای مفید کل متراژ فضا و محیط باشد.

معمولا طراحی قسمت آشپزخانه، به توجه و دقت خیلی زیاد و زمان بسیاری نیاز دارد. به طور کلی می توان گفت که برای انتخاب موقعیت بهتر و مناسب آشپزخانه، موقعیتی خوب و مناسب است که دارای نور و تهویه خوب باشد و تا جایی که امکان دارد باید به گونه ای طراحی شود که از آشپزخانه دسترسی مستقیم به تراس امکان پذیر باشد.

ت- طراحی و چیدمان اتاق خواب ها و حمام

در این قسمت از نقشه کشی طراح باید دقت خود را خیلی افزایش دهد و حالت های متنوع قرارگیری محل اتاق ها را مورد بررسی قرار دهد و در این باره بهترین تصمیم را بگیرد.

نکات مهمی که در طراحی پلان اتاق خواب ها باید رعایت شود عبارتند از:

۱- مساحت و متراژ یکی از اتاق خواب ها باید از اتاق های دیگر بیشتر باشد که برای اتاق مستر و یا والدین باشد. باید این اتاق حداقل پانزده متر باشد.

۲-فیلتر ورودی را برای اتاق خواب ها فراموش نکنید و دقت کنید که درب اتاق ها از دیگر قسمت های خانه به صورت مستقیم دیده نشود.

۳-باید تا جایی که امکان دارد درب اتاق خواب والدین از اتاق خواب فرزندان دورتر باشد و کنار هم قرار نگیرند.

۴-تا جای که امکان دارد برای تمام اتاق خواب ها کمد دیواری در نظر بگیرید. البته بای عرض آن نرمال ۶۰ سانتی متر باشد.

۵-توصیه می شود که یکی از کمد دیواری ها عمق آن بین هشتاد تا صد سانتی متر باشد و به منظور محل قرارگیری رختخواب درست شود.

۶-حمام باید در نزدیکی اتاق خواب ها باشد و باید توجه کنید که درب آن از بقیه ی قسمت های خانه دیده نشود.

ث- قرار دادن ستون برای پلان

با توجه به طرح معماری طبقات و شرایط قرارگیری ماشین ها در طرح پارکینگ بعد از آنکه تمام طراحی پلان انجام گرفت و قبل از آنکه نوبت به انجام کارهای جزئی و نهایی برسد باید ستون در پلان ساختمان قرار داده شود. بیشتر هنرجویان و همکاران در قرار دادن ستون در پلان دچار مشکل می شوند در حالی که این کار در ساختمان های مسکونی کار خیلی راحتی است.

در این گام از اصول طراحی نقشه اول باید پلان پارکینگ را ارزیابی کرد و با توجه به تعداد و نحوه قرارگیری ماشین ها در پارکینگ، باید ستون گذاری را انجام دهیم. بعد نحوه قرارگیری این ستون ها را در نقشه طبق طبقات بررسی کنیم. معمولا دهانه بین ستون ها پنج تا شش متر در نظر گرفته می شود و تا جایی که امکان داشته باشد، ستون ها باید با هم موازی باشند.

ج- انجام اصلاحات پایانی (مربوط به طراحی داخلی نقشه معماری)

در این گام از طراحی، شکل کلی طراحی نقشه تقریبا به پایان رسیده است و فقط باید ریزه کاری ها و بعضی اصلاحات انجام شود. در این گام بر اساس ستون گذاری که در گام پیش انجام شد احتمالا نیاز باشد که تغییرات خیلی جزئی در طرح های طبقات به وجود بیاید.

پیشنهاد می شود در این گام کناره های نما نیز طراحی شود و همچنین مواردی مانند بخش قرار گیری داکت های مربوط به تاسیسات ساختمان نیز در طرح های معماری به نمایش گذاشته شود.

چ-مبلمان کردن طرح معماری

آخرین کاری که برای تمام کردن و تکمیل طراحی نقشه باید انجام شود، مبلمان کردن پلان به روش صحیح و اصولی است. مبلمان کردن صحیح و اصولی پلان، به طراحان کمک می کند که ایراداتی را که پلان آن ها دارد بینند و آن ها را اصلاح کنند.

در رابطه با مبلمان کردن پلان ساختمان خود حتما باید به موارد زیر توجه داشته باشید:

-هیچ وقت مقیاس ها و اندازه های استاندارد بلوک ها را تعویض نکنید.

-شکل ظاهری مبلمان قسمت های مختلف را حفظ کنید.

-تراکم مبلمان را در یک اندازه مشخص حفظ کنید.

-دیتیل های طراحی داخلی را هنگام مبلمان پلان در نظر بگیرید.

-باید از بلوک های مبلمان استاندارد استفاده کنید.

البته این نکته قابل ذکر است که با توجه به این اصول می توان طراحی نقشه ساختمان های دوبلکس و ویلاها را نیز پیش برد.

• طراحی ساختمان لاکچری

تنها نکته ای که در طراحی ساختمان های ویلایی و یا یک طبقه باید در نظر گرفته شود این است که با توجه به عدم استفاده از باکس پله و آسانسور در این بناها و این که باید به طور مستقیم از قسمت حیاط (بناهای شمالی) یا از خیابان (در مورد بناهای جنوبی) وارد خانه شد، طراحی قسمت ورودی از اهمیت خاصی برخوردار است و باید برای آن حوصله، دقت و زمان زیادی در نظر گرفته شود.

هزینه طراحی نقشه معماری ساختمان

مبلغ و برآورد هزینه ها برای طراحی نقشه معماری بنای مسکونی به عوامل متعددی بستگی دارد. نقشه هایی که در یک ساختمان مسکونی طراحی می شوند عبارتند از:

-هزینه پلان معماری فاز یک

۱- نما

• طراحی نمای کلاسیک ساختمان
• طراحی نمای مدرن

۲-پلان پارکینگ

۳-پلان بام

۴-مقطع

۵-پلان طبقات

-هزینه طراحی نقشه فاز ۲

۱-پلان های اندازه گیری

۲-نماهای اندازه گیری

۳-جزئیات اجرایی کف سازی

۴-تعیین متریال

۵-برش های قائم از نماهای دیوار

۶-مقاطع طولی و عرضی اجرایی

۷-جزئیات اجرایی نما

۸-نقشه های اجرایی کابینت

۹-جزییات اجرایی سقف های کاذب

۱۰-نقشه های اجرایی کمد

۱۱-تیپ بندی درب ها و پنجره ها

-نقشه مبلمان فضا

-نقشه مقطع ساختمان

-پلان اندازه گذاری

-سایت پلان

-پلان سازه

-پلان ستون گذاری

–طراحی نقشه تاسیسات برقی و مکانیکی

-پلان تاسیسات برق

-نقشه مقطع ساختمان

-نقشه نماهای وجه های اصلی ساختمان

در یک سازه مسکونی در بیشتر مواقع کارفرماها فقط به داشتن نقشه فاز یک اکتفا می کنند اما وقتی که کار به اجرا رسید، در صورتی که در محیط ها و فضاها طراحی داخلی از اهمیت بسیار خاصی برخوردار باشد، درخواست پلان فاز دو و همچنین دیتیل های اجرایی می کند.

• تاییدیه نظام مهندسی نقشه های فاز ۲

طراحی نقشه معماری فاز یک شهرداری

طراحی نقشه معماری و تهیه پلان شهرداری فاز صفر شامل: طراحی پلان ها، مقاطع بر مبنای دستور نقشه، نماها، ضوابط و قوانین شهرداری منطقه با توجه به نیاز و سلیقه ی کارفرما و پروژه و توسط طراحان و مهندسین با مهارت و باتجربه شرکت انجام می شود. در ضمن برگه های نظام مهندسی نیز به شیوه ای جزئی از این روند به حساب می آید.

• برگه معماری
• برگه محاسبات
• برگه تاسیسات
• برگه استحکام بنا
• برگه مجری

مسلما طرح ها و پلان های فاز یک، زیربنای همه ی مراحل بعدی می باشند. از یک طرف همه ی خواسته های کارفرما باید اعمال گردد و از یک طرف دیگر باید ضوابط و قوانین و مقررات شهرداری، آتش نشانی و تمام استانداردهای دیگر باید لحاظ شود. در آخر بعد از چند بار اصلاح و ارسال کردن طرح به دفتر خدمات به شیوه اینترنتی و یا حضوری، بالاخره طرح نهایی تصویب می شود که قابل تایید شهرداری، آتش نشانی، کارفرما و دیگر نهادهای ذیربط می باشد.

از طرح تایید شده نهایی در پلان های فاز یک، برای تهیه مرحله های بعدی استفاده می شود.