اجرای تاسیسات مکانیکی

نحوه ی اجرای تاسیسات مکانیکی

استفاده از تجهیزات مکانیکی به کار رفته در ساختمان ها و اجرای تاسیسات مکانیکی می تواند نقش قابل توجهی را در افزایش بهبود سطح زندگی افراد داشته باشد. ساکنین ساختمان های مسکونی همه روزه با تاسیسات مکانیکی از جمله آسانسور تماس های مستقیمی دارند.

اجرای تاسیسات مکانیکی با توجه به نوع کاربری سازه متفاوت می باشد هرچند که می توان برخی مشترکات را در بین آن ها پیدا کرد در هر صورت انواع اجرای تاسیسات مکانیکی در سازه های گوناگون مانند مسکونی و یا اداری و تجاری و آموزشی و صنعتی و عمومی  به شرح زیر است:

• تاسیسات بهداشتی مانند آب و فاضلاب
• تاسیسات و تجهیزات مربوط به گازرسانی
• انواع تاسیسات سرمایشی و گرمایشی مانند شوفاژ و کولرهای آبی و گازی
• تاسیسات مربوط به آسانسور و پله ی برقی
• تاسیسات مرلوز به سازه های مختلف آبی مانند استخر و سونا و جکوزی و آبنما
• تاسیسات امنیتی و ایمنی مانند سیستم های اعلام حریق و اطفاء حریق

سیستم های برق و لوله کشی از بخش های مهم اجرای تاسیسات مکانیکی هستند که دارای زیر شاخه های متفاوتی می باشند. انجام این امور به صورت معمولی توسط پیمانکاران و مشاوران تخصصی و مجرب در این زمینه طراحی می شوند و بعد وارد مرحله ی اجرا می شوند.

 اجرای تاسیسات مکانیکی ساختمان توسط مجرب ترین تیم و با مناسب ترین قیمت توسط شرکت فنی مهندسی پایانکار

اجرای تاسیسات مکانیکی می تواند موجب ایجاد چالش های پیچیده از نظر هماهنگی و جزئیات شود در این راستا بایستی مطابق با اهداف و معیارهای مختلفی اقدام به طراحی و نصب و راه اندازی و بهره برداری و تعمیر و نگهداری آن ها نمود. انجام این کار رابطه ی مستقیمی با سیستم های گرمایشی و تهویه ی مطبوع دارد.

ولی با توجه به کاربری سازه می تواند شامل سیستم های حمل و نقل مثل آسانسور و یا پله برقی و عناصر زیرساخت و … مرتبط باشند.

اجرای سیستم های تهویه مطبوع در تاسیسات مکانیکی ساختمان:

هدف از اجرای سیستم تهویه ی مطبوع در تنظیم دمای داخلی و تنظیم رطوبت داخلی و حفظ کیفیت هوای داخلی ساختمان است. به این صورت که کیفیت هوای داخلی را می توان از طریق ورود هوای تازه به ساختمان و خارج کردن هوای پایدار و فیلتراسیون به صورت ثابت نگه داشت.

سیستم تهویه در اجرای تاسیسات مکانیکی را می توان به سه روش طبیعی و مکانیکی و یا مخلوط انجام داد. و دمای داخلی را نیز می توان با استفاده از سیستم های گرمایشی با خنک کاری تنظیم نمود.

به این صورت که با استفاده از آب گرم و آب سرد که از طریق چیلرها و بویلرها تولید می شود می توان به عنوان قسمتی از سیستم های تهویه در گرم کردن کویل ها و یا کویل های خنک کننده استفاده نمود. در عوض آب گرم را می توان جهت تامین سیستم هایی مثل رادیاتور و یا گرمایش از کف استفاده کرد.

به صورت گسترده اجرای سیستم های تهویه مطبوع در یک ساختمان می تواند به وسیله ی یک سیستم واحد اقدام به گرمایش و تهویه مطبوع نماید. برای نمونه, دستگاه های تهویه ی مطبوع متصل به کانتور یکپارچه شوند و یا این امکان وجود دارد تا با سیستم های جداگانه ترکیب شوند.

تهویه و خارج کردن هوای داخلی و جایگزین نمودن آن با هوای بیرون و تازه می تواند موجب افزایش نیاز به سیستم های گرمایشی و یا سرمایشی شود. این کار را به وسیله ی بازیابی تهویه گرما و با گردش مجدد هوای داخلی می توان انجام داد.

به صورت کلی می توان گفت که بایستی تمامی جوانب سیستم های تهویه مطبوع در طول پروسه ی اجرای تاسیسات مکانیکی در نظر گرفته شود چرا که عدم توجه به این موضوع ممکن است آسیب های جدی به بار بیاورد, در نظر گرفتن این موضوع به دلیل ایجاد تعامل بین حرارت و خنک کننده موجب کنترل رطوبت و تهویه می شود.

اجرای سیستم های گرمایشی و سرمایشی در تاسیسات مکانیکی ساختمان:

از جمله تکنولوژی هایی که در اجرای تاسیسات مکانیکی بسیار تاثیر گذار هستند سیستم گرمایشی و سرمایشی است که از آن برای افزایش سطح راحتی و ایجاد آسایش داخلی در ساختمان و محیط استفاده می شود. هدف از اجرای و به کارگیری سیستم های گرمایشی و سرمایشی در  تاسیسات مکانیکی ایجاد محیطی با دمای مطلوب و از همه مهم تر کیفیت هوای قابل پذیرش است.

سیستم های گرمایشی و سرمایشی که به آن HVAC نیز گفته می شود یکی از بخش های بسیار مهم در تاسیسات مکانیکی هر ساختمان مسکونی مثل خانه ها و یا هتل ها و آپارتمان ها و تاسیسات مکانیکی ساختمان های اداری مانند برج ها و یا مجتمع های بزرگ مسکونی و یا بیمارستان به حساب می آید.

در اجرای تاسیسات مکانیکی تجهیزاتی که به عنوان سیستم گرمایشی و سرمایشی مورد استفاده قرار می گیرند به شرح زیر است:

• کندانسور ها
• هواساز ها
• اسپیلت ها
• فن کویل ها
• چیلر ها
• کولر آبی
• کولر گازی
• ایر واشر
• زنت
• شوفاژ
• و….

شاید در برخی موارد با توجه به موقعیت جغرافیایی و آب  و هوایی اجرای تاسیسات مکانیکی در سازه  و ساختمان  مورد نظر متفاوت باشد ولی در ساختمان هایی که در منطقه های گرم ساخته می شود وجود سیستم سرمایشی و خنک کننده جزء تجهیزات بسیار ضروری می باشد چون گرمای مستقیم تابش آفتاب می تواند منجر به تولید گرمای قابل توجهی شود و زندگی را برای ساکنین ساختمان دشوار نماید.

در برخی از مناطق هم نیز سیستم های گرمایشی از جمله تجهیزات مهم به حساب می آید چرا که آب و هوا در برخی مناطق در فصل های سرد سال بسیار طاقت فرسا باشد.

اجرای تاسیسات الکتریکی و برق کشی:

از دیگر موارد اجرای تاسیسات مکانیکی, نصب  و راه اندازی تاسیسات الکتریکی و برق کشی ساختمان می باشد. به این صورت که سیستم های برق ساختمان شامل منبع تغذیه و توزیع و سیستم های اطلاعاتی و مخابراتی و سیستم های کنترل و سیستم های امنیتی و دسترسی و سیستم های تشخیص و زنگ خطر و روشنایی داخلی و خارجی می باشد.

به دلیل وجود سیستم های گوناگونی که در تاسیسات مکانیکی و الکتریکی موجود هستند در این زمینه اصطلاح مکانیکی و الکتریکی ( M & E )  به وجود آمده است.

در این سیستم ها که به وسیله ی مهندسان برق طراحی می شود, در ابتدا مهندسان برای اجرای تاسیسات برقی , از معماران داخلی اقدام به دریافت نقشه ی تاسیسات می کنند و بعد از برآورد کردن میزان برق مصرفی به وسیله ی تجهیزات مختلف و بررسی برق مورد نیاز برای ساختمان, شروع به طراحی و اجرای تاسیسات الکتریکی می نمایند.

تاسیسات الکتریکی یک ساختمان شامل موارد زیر هستند:

• نحوه ی کنترل روشنایی که به روش سنتی و یا هوشمند اجرا شود
• برای فضاهای متفاوت انتخاب نوع چراغ و روشنایی کافی و مناسب
• اجرا نمودن سیستم های ایمنی مثل برق گیرها و یا اتصال آن به زمین
• برآورد نمودن میزان برق عادی و اضطراری مورد نیاز پروژه و نحوه ی تامین و توزیع آن
• نصب کردن و اجرا نمودن سیستم های امنیتی دوربین های مدار بسته و یا دزدگیر و یا اعلام حریق
• بررسی و اجرای سیستم های تلفنی و صوتی و شبکه ها و آنتن های مرکزی

اجرا نمودن تاسیسات فوق مستلزم انجام مرحله هایی می باشد که به این صورت است,  ایجاد کردن برخی شیارها بر روی دیوارها برای نصب کردن پریزها و لوله های برق و کلید ها و بعد از این کار نوبت به سیم کشی و کابل کشی ساختمان می رسد, پس از اتمام این مرحله بایستی کلید ها و پریز ها را نصب نمود که بعد از آن هم اقدام به نصب تجهیزات و روشنایی ها می نمایند.

اجرای سیستم لوله کشی در اجرای تاسیسات مکانیکی ساختمان:

سیستم لوله کشی از دیگر مراحل اجرای تاسیسات مکانیکی می باشد, به این صورت که به هر سیستمی که اجازه ی حرکت را به مایعات در ساختمان می دهند را سیستم لوله کشی گفته که شامل لوله ها و شیر و اتصالات لوله کشی و مخزن ها و سایر دستگاه ها می باشد.

در لوله کشی های مدرن علاوه بر تجهیزات بالا, لوله های سوخت و گاز نیز به آن اضافه می شود. از سیستم های لوله کشی برای مواردی چون گرمایش و سرمایش و آب و فاضلاب و تامین نمودن آب گرم و سرد و سیستم های تصفیه ی آب و سیستم های درمانی استفاده می شود, لوله های سوخت گاز و آب باران و زهکشی سطحی و زیرزمینی از دیگر موارد استفاده در این سیستم می باشد.

هدف از سیستم های لوله کشی در اجرای تاسیسات مکانیکی برای توزیع و استفاده از آب قابل شرب و حذف کردن آب های اضافی که در محوطه و بام جمع می شوند است.

سیستم لوله کشی در اجرای تاسیسات مکانیکی از سیستم های آب و فاضلابی که در برخی از شهرها مورد استفاده قرار می گیرند, متمایز می شود. لوله کشی تاسیسات مکانیکی شامل موارد زیر می باشد:

• دوش
• حمام
• توالت
• ماشین لباسشویی
• ماشین ظرفشویی
• آب گرمکن
• واحدهای زباله

بررسی قوانین و اصول اجرای تاسیسات مکانیکی:

اجرای تاسیسات مکانیکی ساختمان دارای برخی الزامات قانونی است که  باید در مراحل طراحی, اجرا, بهره برداری و نگهداری, تغییرات و بازرسی تاسیسات گرمایی, تعویض هوا, تهویه مطبوع و تهیه و ذخیره سازی آب ها آشامیدنی در داخل ساختمان, رعایت شوند.

دستگاه هایی که با سوخت مایع و یا گاز کار می کنند با توجه به سوختی که استفاده می کنند باید در ارتفاع محل نصب مناسب از سطح دریا, طراحی و ساخته شوند. لوله کشی و کانال کشی و از همه مهم تر نصب و اجرای دستگاه های تاسیسات مکانیکی باید به گونه ای انجام شود تا هیچ گونه آسیبی به اجزای ساختمان از لحاظ ایستایی و از نظر جدارهای مناطق آتش نرسیده و موجب کاهش مقاومت این اجزا نشود.

اجرای تاسیسات مکانیکی نباید در محل های پر خطر اجرا و نصب شود. در صورت تغییر و یا تعمیر در تاسیسات مکانیکی موجود در ساختمان باید انجام این کار به گونه ای صورت بگیرد تا هیچ گونه صدمه و آسیبی به وضعیت تاسیسات آن نشود. و این کار منجر به غیر ایمن شدن وضع تاسیسات نگردد و موجب اضافه شدن بار گرمایی و بار سرمایی اضافی بر روی تاسیسات نشود.

از دیگر اصول اجرای تاسیسات مکانیکی در این است که باید این تاسیسات در شرایط ایمن و بهداشتی راهبری و نگهداری گردد. در صورت تغییر کاربری ساختمان باید از قبل از نظر اجرای این تاسیسات به تایید برسد تا این تغییر کاربری از نظر ایمنی و بهداشت و آسایش و بهره دهی  موجب بروز اثرات زیان بخشی به این تاسیسات نشود.

ناظر ساختمان بایستی از نماینده قانونی و یا مالک ساختمان اقدام به دریافت مدارک لازم مبنی بر آزمایش هر یک از مصالح و یا کیفیت فنی ساختمان نماید و بعد از مطمئن بودن از مصالح به کار رفته اقدام به اجرای تاسیسات مکانیکی نماید چرا که مصالح کارکرده و یا آسیب دیده برای انجام این کار اصلا مناسب نمی باشد.

ضوابط عمومی برای اجرای تاسیسات مکانیکی

ضوابط فنی عمومی برای اجرای تاسیسات مکانیکی شامل مواردی همچون انتخاب مصالح و چگونگی انتخاب مصالح و چگونگی اجرا و آزمایش و راه اندازی آن قسمت از ساختمان که قرار است تاسیسات مکانیکی بر روی آن نصب شود. بررسی ضوابط زیر برای انجام امور زیر در داخل ساختمان می باشد که باید تا اندازه ی یک و نیم متر دورتر از دیوارهای خارجی ساختمان اجرا و نصب گردد:

• نصب و اجرای تاسیسات مکانیکی لوله کشی توزیع آب سرد آشامیدنی و مصرفی در ساختمان
• نصب و راه اندازی تاسیسات مکانیکی توزیع آب گرمی که در داخل ساختمان صورت می پذیرد بر پایه ی قوانین فنی عمومی سیستم تهیه و ذخیره سازی آب گرم
• اجرا و راه اندازی تاسیسات مکانیکی و عایق کاری لوله کشی برای آب های گرم و سرد مصرفی
• ذخیره سازی آب سرد در داخل ساختمان
• تامین فشار آب گرم و سرد مورد استفاده در داخل ساختمان
• هدایت و جمع آوری فاضلاب های درون ساختمان از نقطه ی ورود به دستگاه تصفیه ی فاضلاب تا فاصله ی یک و نیم متری دورتر از دیوارهای خارجی ساختمان
• اجرا و راه اندازی تاسیسات مکانیکی شبکه لوله های هواکش سیستم فاضلاب
• لوازم بهداشتی
• هدایت آب باران به بیرون از ساختمان